Debaty sejmowex903 Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie braku jednolitego systemu komputeryzacji organów skarbowych

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z przesłaną interpelacją pana posła Stanisława Steca nr SPS-0202-2698/99 uprzejmie przedkładam następujące wyjaśnienia.    W działalności administracji podatkowej wyróżnia się następujące obszary, które powinny być wspomagane systemem informatycznym:    - Ewidencja podatników obejmująca zarówno rejestr podatników i płatników, powiązania pomiędzy tymi podmiotami, jak i informacje o obowiązkach podatkowych rozliczanych w urzędzie skarbowym.    - Wymiar - podstawowy obszar działalności urzędu, kontrolujący prawidłowość i terminowość rozliczeń podatkowych, weryfikujący lub określający wysokość poszczególnych zobowiązań, tym samym - stan należności budżetowych - podstawowego źródła dochodów państwa. Komórki wymiarowe urzędów skarbowych przetwarzają dane z wszystkich formularzy podatkowych.    - Rachunkowość podatkowa prowadząca ewidencję wpłat i zwrotów należności podatkowych, weryfikująca prawidłowość regulowania zobowiązań podatkowych zatwierdzonych w komórkach wymiarowych, dokonująca dystrybucji środków budżetowych w zakresie kompetencji urzędów skarbowych, określająca zaległości podlegające egzekucji.    - Egzekucja administracyjna dokonująca windykacji zaległości budżetowych.    - Kontrola podatkowa analizująca możliwości występowania nieprawidłowości w regulowaniu zobowiązań podatkowych lub uchylania się od obowiązków podatkowych na podstawie danych dostępnych w urzędzie skarbowym.    - Znaczącym obciążeniem dla administracji podatkowej jest wszelkiego rodzaju sprawozdawczość bieżąca i okresowa obejmująca informacje z pojedynczych lub kilku obszarów łącznie.    Prace nad systemem ˝Poltax˝ zostały dostosowane do powyższego podziału na obszary działalności urzędów poprzez realizację podsystemów: ˝Rejestracji˝, ˝Wymiaru˝, ˝Rachunkowości˝, ˝Egzekucji˝, ˝Kontroli˝ oraz ˝Sprawozdawczości˝. Podsystemy te opracowywane były etapowo, gdyż wdrażanie kolejnego uzależnione było od realizacji poprzedniego podsystemu, jak i możliwości wykonawczych. Godny podkreślenia jest fakt, że pierwsze dwa podsystemy były zainstalowane w kraju już na wiosnę 1994 r. i eksploatowane w zakresie rejestracji w całym kraju, a wymiaru - w większych urzędach skarbowych. Od tamtej pory podsystemy te są konsekwentnie rozwijane ze względu na potrzeby innych podsystemów, jak i w związku ze zmieniającymi się przepisami podatkowymi. Zaawansowanie wdrożenia systemu ˝Poltax˝ na dziś i najbliższe plany przedstawione są w poniższych punktach:    1. W ramach podsystemu ˝Rejestracja˝, obejmującego budowę Krajowej Ewidencji Podatników, zaewidencjonowano i nadano w 355 urzędach skarbowych numery identyfikacji podatkowej (NIP) 24 mln podatników (w roku 1996 - 19,4 mln, w 1997 r. - 22,5 mln). W 2000 r. zostanie zbudowana rozległa sieć łącząca wszystkie urzędy i Ministerstwo Finansów.    2. Podsystem ˝Wymiar˝ obsługuje deklaracje podatkowe obowiązujące od 1993 r. (w ponad 350 wariantach*)) w ramach wszystkich należności budżetowych (jak np. PIT, CIT, VAT, akcyza). W 1996 r. wprowadzono do systemu informacje z 19,4 mln deklaracji, w 1997 r. z 22,5 mln, w 1998 r. z 60 mln (wszystkie deklaracje z wyjątkiem zeznań PIT, których przetwarzanie w systemie ˝Poltax˝ wdrożono obowiązkowo od 1 stycznia 1999 r.    3. Podsystem ˝Rachunkowość˝ przygotowany jest do wdrożenia. W wybranych urzędach przeprowadzono testy i eksploatację pilotową, które zakończyły się powodzeniem. Z dniem 1 stycznia 2000 r. rozpocznie się wdrożenie i eksploatacja podsystemu we wszystkich urzędach skarbowych.    4. Prace nad podsystemem ˝Egzekucja˝ rozpoczęto 1 stycznia 1997 r. Od października 1999 r. testowany jest podsystem dla egzekucji administracyjnej ˝Egapoltax˝ w wybranych pilotowych urzędach skarbowych. Rozpoczęcie pełnego wdrażania przewiduje się w połowie 2000 r.    5. Prace koncepcyjne nad podsystemem ˝Kontrola podatkowa˝ rozpoczęto w 1998 r. Ma on obecnie formę prototypu, a zakończenie prac projektowych i programistycznych planuje się na połowę roku 2000.    6. Prace nad podsystemem ˝Sprawozdawczość˝ rozpoczęto w 1998 r., czego rezultatem było zastąpienie w roku bieżącym sprawozdawczości z podatku CIT, wykonywanej dotychczasowymi metodami (indywidualne sprawozdania z każdego urzędu), utworzeniem w Ministerstwie Finansów i udostępnieniem zainteresowanym departamentom środowiska do analizy danych w tym podatku. W podobny sposób będzie dokonywała się ewolucja innych sprawozdań wykonywanych przez administrację podatkową na rzecz Ministerstwa Finansów.    Obecnie kierownictwo Ministerstwa Finansów traktuje zadanie informatyzacji resortu jako jeden ze strategicznych celów (obok zreformowania systemu podatkowego oraz modernizacji administracji podatkowej).    W opracowanej w Ministerstwie Finansów ˝Koncepcji rozwoju zastosowań informatyki w resorcie finansów w latach 1999-2004˝ zakłada się najwyższe priorytety dla zakończenia prac nad systemem dla urzędów skarbowych, dostosowania systemu informatycznego resortu do wymagań określonych planowanym przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej oraz przygotowania resortu do coraz większej powszechności tzw. ˝biznesu elektronicznego˝ (ang. e-business).    Przedstawione działania pozwolą zrealizować strategiczne cele resortu finansów:    - podniesienie efektywności i sprawności poboru podatków, co sprzyjać będzie również ograniczeniu ˝szarej strefy˝,    - przystosowanie administracji podatkowej do akcesji do Unii Europejskiej.    Stopień zaawansowania prac nad systemem ˝Poltax˝ jest rezultatem szeregu czynników występujących w okresie jego realizacji:    - zmienność i niestabilność systemu podatkowego (szacuje się, że w latach 1995-1999 ustawy bezpośrednio lub pośrednio wpływające na funkcjonowanie systemu uległy zmianie 123 razy, a akty wykonawcze 50 razy),    - nieregularność dopływu środków finansowych,    - niestabilność kadr informatycznych w resorcie (problem całej administracji publicznej),    - konieczność spełnienia rygorystycznych wymogów ochrony, szczelności i bezpieczeństwa danych (ochrona tajemnicy skarbowej, informacji niejawnych i danych osobowych),    - niezwykle szybki postęp techniczny sprzętu i oprogramowania komputerowego, co oznacza nie tylko nowe perspektywy i możliwości, ale i wycofywanie się producentów z jego serwisowania, czy utrzymywania odpowiedniego wsparcia technicznego.    Aplikacje lokalne stosowane były przez niektóre urzędy skarbowe z własnej inicjatywy. Ułatwiały one pracę - szczególnie w zakresie księgowości (rachunkowości).    Ministerstwo Finansów nigdy nie zmuszało urzędów do zakupu i użytkowania aplikacji lokalnych. Działania te oczywiście nie przyniosły jednolitego, globalnego i systemowego rozwiązania problemów, zgodnego z ustawami oraz zarządzeniami i instrukcjami ministerstwa w zakresie rachunkowości. Jednakże wynikały one z inwencji naczelników urzędów skarbowych mających na celu przede wszystkim wspomożenie i bieżące usprawnienie pracy komórek organizacyjnych i pozwoliły na przeszkolenie większości pracowników resortu w obsłudze komputerów.    Należy podkreślić, że postęp prac nad systemem ˝Poltax˝ był wielokrotnie przedmiotem kontroli Najwyższej Izby Kontroli. Sejmowa Komisja Finansów Publicznych analizowała i oceniała stopień realizacji tego systemu przy omawianiu projektów ustaw budżetowych na kolejne lata, jak i w toku rozpatrywania sprawozdań z wykonania budżetu państwa.    Środki na realizację programu pochodzą:    - z budżetu państwa,    - ze środków specjalnych na usprawnienie działania jednostek resortu finansów,    - z funduszu PHARE Unii Europejskiej.    Realizacja programu ˝Poltax˝ jest obecnie przeprowadzana siłami własnymi, a tylko niektóre specjalistyczne tematy są zlecane do wykonania ekspertom z zewnątrz.    Z poważaniem    Podsekretarz stanu    Jan Rudowski    Warszawa, dnia 26 listopada 1999 r.